اوليويه ( مترجم : محمد طاهر ميرزا )

90

سفرنامه اوليويه ( فارسى )

در اثناى هشت روز ، ازدحام سپاهيان به درجه‌اى رسيد كه به هيچوجه جاى خالى در شهر نماند ، الّا خانه‌هاى خود اهالى شهر كه مقرر بود كسى در آنجا منزل نكند . و آنان كه از سپاهيان منزل نيافتند ، در ميدانهايى كه در داخل شهر بود ، اردو مىكردند . اگر آنجا هم تنگى مىكرد ، در كوچه مىخوابيدند . با وجود اين جنجال و ازدحام ، بهيچوجه خللى در شهر پيدا نشده و كمال آسودگى مردم را حاصل بود . اين سپاهيان متصل سرازير مىشدند . آنها كه تازه مىرسيدند ، يك روز يا دو روز بيشتر اقامت نكرده ، مرخص خانه مىشدند ، و ديگران به جاى آنها مىآمدند . اولين كارى كه بعد از رسيدن به تهران كرديم ، اين بود كه قاصدى به قزوين فرستاديم كه جعبه رسيده است يا نه . جواب رسيد با وجود اينكه چند كاروانى از بغداد آمده ، چنين جعبه‌اى فرستاده نشده است . لهذا از [ رسيدن ] جعبه‌اى كه مىدانستيم بيشتر از سه ماه بود كه در پيش مسيو « روسو » حاضر است ، مأيوس شديم . 3 . ورود شاه روز چهاردهم خيمه و خرگاه و تجمّلات سفر حاجى ميرزا ابراهيم ، وزير اول شاه وارد گرديد . عمارات شاهى را آب و جارو زده ، صفا مىدادند كه فردا شاه تشريف خواهد آورد . روز پانزدهم شاه نيامد . شب در كاروانسرا يك نفر اصفهانى براى رفقا و دوستان خود كه از ابواب قشون بودند و تازه رسيده بودند ، مجلسى فراهم آورده و ضيافتى برپا كرد . چون آفتاب طلوع كرد ، شروع به نواختن سازى كردند كه به نظر ما بسيار خوش و بهتر از سازهاى مملكت عثمانى آمد . ده نفر از اهل طرب بودند كه اول به آهنگ جنگ و اشعار رزم ابتدا كرده ، و قدرى رزميات خوانده ، به همان آهنگ ساز مىزدند . پس از آن مسخره و تقليد به ميان آمد كه سبب تفريح و خنده بسيارى از تماشاچيان گرديده بود . سه نفر لال بازى مىكردند . حركات مضحكانه آنها نيز موجب مسرّت حاضرين شد . پس از براى بيست نفرى مهمان شام آوردند . غذاى بسيارى به ميان آوردند . اما چندان در الوان غذا اختلاف نبود . برنج با روغن و مرغ و سيخى از گوشت گوسفند و آش و برنج و كباب حاضرى و بعضى از ترشيها و ميوهء فراوان . اما هيچ از شراب و مسكرات اثرى نبود . اين بود تفصيل شام . ساز در اثناى صرف غذا به استمرار نواخته مىشد . اما به آهنگى ملايمتر و سهلتر و نزديكتر به فهم ، از آنچه شروع كردند . بعد از غذا رقاصانى چند ، بناى رقص گذاشتند كه چابكى و چالاكى و ظرافت آنها موجب تعجب ما گرديد . قطعا محتاج نباشيم براينكه توضيح دهيم كه هيچيك از مهمانان و اهل مجلس شراكتى در